Колледж жарғысы

Павлодар облысы

каржы баскармасының

2013жылғы 19 желтоқсандағы  № 310

бұйрығымен бекітілді

 

ЖАРҒЫ

Павлодар облысы әкімдігі Павлодар облысы

 білім беру басқармасының

«Павлодар техникалық сервис колледжі»

коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны

 

1.Жалпы ереже

 1.Павлодар облысының әкімдігі Павлодар облысы білім беру басқармасының «Павлодар техникалық сервис колледжі» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны (әрі қарай –Мемлекеттік кәсіпорын) қоғамға пайдалы кәсіптік қызмет көрсету негізі бойынша орта звенодағы мамандарды және білікті жұмысшыларды дайындауға бағытталған, орта білім деңгейлі техникалық және кәсіптік білім  оқу бағдарламасын жүзеге асыру үшін ұйымдастырылған.

2. Павлодар облысы әкімдігінің 2008 жылғы 11 шілдегі № 178/7 «Павлодар облысы білім саласы мемлекеттік мекемені қайта атау» қаулысымен коммуналдық мемлекеттік мекемесі болыпқұрылған.

Мемлекеттік кәсіпорын Павлодар облысы әкімдігінің 2013жылғы 25 қарашадағы № 401/13 «Павлодар облысы білім саласы мемлекеттік мекемені қайта құру» қаулысымен құрылған.

3. Мемлекеттік кәсіпорынның құрылтайшысы жергілікті орындаушы ұйымы -Павлодар облысының әкімдігі болып табылады.

4. Мемлекеттік мекеме мүлкін мемлекеттік коммуналды жеке меншік құқығына алуды жергілікті орындаушы ұйым- Павлодар облысының әкімдігі орындайды.

5. Мемлекеттік кәсіпорынды басқару ұйымы Павлодар облысының білім беру басқармасы болып табылады (әрі қарай – Басқару ұйымы)

6. Мемлекеттік кәсіпорынның мемлекеттік тілде атауы:

Павлодар облысы әкімдігі Павлодар облысы білім беру басқармасының «Павлодар техникалық сервис колледжі» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны.

Мемлекеттік кәсіпорынның орыс тіліндегі атауы:

коммунальное государственное казенное предприятие «Павлодарский колледж технического сервиса» управления Павлодарской области, акимата Павлодарской области.

7. Мемлекеттік мекеменің орналасқан орны: Қазақстан Республикасы, Павлодар облысы,140010, Павлодар қаласы, Украинская көшесі, 38-үй.

 

2.Мемлекеттік мекеменің заңдылық мәртебесі

 8. Мемлекеттік мекеме мемлекеттік тіркеуден өтісімен заңды тұлға құқығын иеленеді.

Павлодар облысы әкімдігі Павлодар облысы білім беру басқармасының қайта ұйымдастырылатын «Павлодар техникалық сервис колледжі» коммуналдықмемлекеттiк қазыналық кәсiпорны Павлодар облысы әкімдігі Павлодар облысы  білім беру басқармасының «№ 5 Павлодар колледжі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің барлық кредиторлары мен борышкерлеріне қатысты және тараптар дауласатын міндеттемелерді қоса алғанда, оның құқық иеленушісі болып табылады.

9. Мемлекеттік мекеме Қазақстан Республикасының заңдылығына сәйкес өзіндік балансы, банкте есеп шоты, бланктері, Қазақстан Республикасының Елтаңбасы бейнеленген жәнеМемлекеттік кәсіпорын атауы бар мөрі болады.

10. Мемлекеттік мекеме жергілікті орындаушы ұйымның келісімімен басқа заңды тұлғаға құрылтайшы бола алады. Қазақстан Республикасы заңдылығына сәйкес бөлімше және өкілеттілік құра алады.

11. Қазақстан Республикасының заңды актілеріне сәйкес тіркелген мемлекеттік немесе басқа тіркеуге жататын келісім немесе Қазақстан Республикасының задылықтарында қаралмаған басқа актілер тіркелген күннен бастап есептеледі.

 

3.Мемлекеттік кәсіпорынның

қызметі және мақсаттары

12. Мемлекеттік кәсіпорын жұмысы оқушылардың қосымша, сонымен бірге орта білімнен кейін техникалық және кәсіптік білім оқу бағдарламаларын жүзеге асыру болып табылады.

13. Мемлекеттік кәсіпорынның мақсаты қоғамға пайдалы негізгі бағыттар бойынша қоғамға пайдалы техникалық және қызмет көрсету бағыттағы біліктілік мамандарын, сонымен бірге қызымет көрсететін кіші және орта білімі бар азаматтардан еңбек басқару мамандарын дайындау (жалпы орта немесе техникалық және кәсіптік).

14. Мемлекеттік кәсіпорынның алдына қойған мақсатын жүзеге асыру үшін келесі қызмет түрлерін іске асыру:

1) Павлодар облысы білім саласы өндірістік-шаруашылық қызметін іске асыру;

2) техникалық және кәсіптік оқу білім бағдарламасын жүзеге асыру, орта білімнен кейін қажетті жадай жасап, жеке кәсіптік құру және дамытуды

бағыттап қалыптастыру;

3) еңбек нарығында бәсекелестікке қабілетті және жоғары біліктілікті жұмысшылар және мамандар дайындауды қамтамасыз ету және қайта дайындау олардың біліктілігін көтеру;

4) білікті мамандарды, жұмысшы кадрларды сапалы дайындауды жетілдіру бойынша жұмыс берушілер және басқа әлеуметтік серіктестіктермен қарым-қатынастықта болу;

5) оқытудың жаңа технологиясын енгізу және тиімді пайдалану;

15. Мемлекеттік кәсіпорын берілген Жарғыда бекітілген өзінің құзырына жатпайтын келісімдерді жасауғы құқылы емес.

16. Мемлекеттік кәсіпорын істері мақсатына қарсы жасалған ымыра Қазақстан Республикасы шектеулі заңы немесе құрылтайшы құжаттарымен Жарғының бұзылуымен ақиқатқа жатпайды,басқару ұйымы бойынша Мемлекеттік мүлік құзырлы ұйымы (жергілікті орындаушы ұйым) немесе прокурор талабымен анықталады

17. Мемлекеттік кәсіпорын басшысының жарғыға қарсы істері, еңбек міндеттерін бұзған болып табылып және материалдық жауапкершілікке және тәртіптік кеңеске тартылады.

 

4. Мемлекеттік кәсіпорында  жүзеге

асырылатын білімдік оқу бағдарламалары

18. Мемлекеттік кәсіпорында орта білімнен кейін техникалық және

кәсіптік білім оқу бағдарламаларын жүзеге асыру.

19. Мемлекеттік кәсіпорында жүзеге асырылатын оқу бағдарламасы қарастырады:

1) жалпы техникалық кәсіптік кадр және еңбек қызметін көрсету бойынша дайындауда жалпы білім беру пәндері бойынша интегралды курстар  нәтижелі игеруде  алға жетектейтін болғандықтан, өндірістік оқыту кәсіптік дағдыны жетілдіру үшін, оқушыларға кәсіптік біліктілік деңгейін жетілдіру       (деңгей, класс,санат) анық мамандық;

2) өте күрделі мамандықты игеру және барлық экономикалық салада  техникалық және еңбек қызметін орындауда мамандық және практиканы дағдылану,жоғары технологиямен және кәсіптік қызметпен байланыстыру жалпы гуманитарлық, экономикалық,жалпы кәсәптік,арнайы пәндер, өндірістік оқыту және кәсіптік практика,кәсәптік дағдыны меңгеру және бекіту үшін нақты мамандық бойынша кәсіби біліктілік деңгейін көтеру;

3) жоғары біліктілікті техникалық еңбек мамандықтарын дайындау, және біліктілік көтеру, техникалық және кәсіптік білім интегралды білім бағдарламасын оқыту қарастырылған, нақты мамандық бойынша жоғары оқу орнының екінші курс бағдарламасымен оқушыларға кәсіптік біліктілік деңгейі жетістігі беріледі.

Оқудың аяқталуы бойынша және аралық аттестаттау өтумен оқушыларға нақты мамандық бойынша жоғарғы біліктілік беріледі.

Оқытудың толық курсын оқып шығуына байланысты орта білім біліктілігі беріледі.

20. Мемелекеттік кәсіпорын жүзеге асыратын кәсіптік оқу бағдарламасы орта білімнен кейін,  кәсіптік бағдарламамен қатар әлеуметтік-гуманитарлық және ғылыми жаратылыстану пәндері, кәсіптік интегралды бағдарлама және 2 курс жоғары білім еңбек басқару кіші мамандық біліктілігін беру (заңға байланысты оқу мекемесін лицензиялау, ол үшін жоғары санатты оқытушылар деңгейі талап етіледі).

 

 

5. Білім үрдісін ұйымдастыру ережесі

       (оның ішінде тіл,тілдер) оқыту және тәрбиелеу,

оқушылардың сабақ кестесі

21. Мемлекеттік кәсіпорында оқу күндізгі, кешкі, сырттай және дистанцицондық және экстернат түрде жүреді.

22. Мемлекеттік кәсіпорыны,бар мүмкіндігіне байланысты оқушылардың сұрауларына сәйкес өзі бетінше оқу түрін аңықтайды.

Қазақ тілінің білімін және дамуын мемлекеттік тіл есебінде қамтамасыз етеді, орыс тілін және бір шетел тілін оқыту.

23. Мемлекеттік кәсіпорын ҚР өзі бетінше оқу-тәрбие үрдісін тәртәбін Қазақстан Республикасы заңналарымен ұйымдастырады. Жұмыс бағдарламасы және жоспарына сәйкес.

24. Мемлекеттік кәсіпорында оқу және тәрбие жұмысы есебі теориялық және өндірістік оқыту журналын жүргізу жолымен іске асады және оқу уақыты сағатпен  есептін, ведомасына жазылады.

25. Мемлекеттік мекемеде іске асатын жалпы білім оқу бағдарламасы нақты мамандық бойынша, оның игерілу мерзім оқу жұмыс жоспары және бағдарламасымен, үлгі оқу бағдарламасы және үлгі жоспары талабына сәйкес өнделік анықталады.

 

      6. Мемлекеттік кәсіпорында ағымды үлгерімді

бақылау  жүйесі, аралық және қорытынды аттестаттау,

оларды өткізу түрі және тәртібі.

26. Мемлекеттік кәсіпорында оқушылардың оқу бағдарламасы білімін қаншалықты меңгергенін тексеру мақсатында оқушылардың ағымдағы үлгерімі және аралық аттестаттау өткізіледі.

27. Мемлекеттік кәсіпорын өзі тексеру түрін, тәртібін, ағымдағы үлгерім бақылау кезеңін және оқушыларды аралық аттестаттау.

28. Мемлекеттік кәсіпорын ағымдағы үлгерім бақылауы оқушыларды, аралық аттестаттау тәртібі, білім саласындағы орталық орындаушы ұйым бекітуімен өткізіледі.

29. Мемлекеттік кәсіпорын келесі сабақтардың түрлері пайдаланылады: сабақ, лекция, семинар, практикалық сабақ, зертханалық жұмыс, бақылау жұмысы, өздік жұмыс, кеңес беру, практика, курстық және дипломдық жобалар (курстық және дипломдық жұмыстар). Барлық аудиториялық сабақтар ұзақтылығы, 45 минут, қажеттілік жағдайда, қосарланған сабақ рұқсат етіледі 5 және 10 минут үзіліс екінші сабақтан кейін.

30. Мемлекеттік кәсіпорын оқушылардың білім сапасы, іскерлігі және дағдысы балл мен бағаланады: 5 (үздік), 4 (жақсы), 3 (қанағаттанарлық)              2 (қанағаттанарлықсыз) оқушылардың білім сапасын, іскерлігін және дағдысын тікелей тексеру ауызша сұрау, тапсырма бойынша жұмыс орындау, бақылау және тексеру жұмысы,үнемі дәптер тексеру, конспектілер, үй тапсырмасын орындау.

31. Мемлекеттік кәсіпорында оқушылармен оқу сабақтарын өткізу және ұйымдастыру үшін оқу топтарын құрады оқу жоспарына сәйкес оқу топтары бірнеше кіші топтарға бөлінеді.

32. Өндірістік практиканың мазмұны мен мерзімін, түрін үлгі оқу бағдарламасы және үлгі оқу жоспары талабына сәйкес оқу бағдарламасы және оқу жоспары анықтайды.

33. Мемлекеттік кәсіпорында білім оқу бағдарламасын менгеру оқушылардың міндетті қорытынды аттестататтауымен аяқталады.

34. Мемлекеттік кәсіпорын оқушылардын қорытынды аттестаттауына мына тексеру деңгейі енеді:

1) оқушылардың теориялық білімі;

2) біліктілікті иеленуге және кәсіби дайындық.

 

7. Мемлекеттік кәсіпорынға оқушыларды

 қабылдау және одан шығару.

35. Мемлекеттік кәсіпорынға негізгі орта немесе жалпы орта білімі бар мектеп бітірушілер қабылданады.

Техникалық және кәсіптік білім бағдарламасы бойынша кадрларды дайындауды жүргізуде білім ұйымына құжаттарды қабылдау.

36. Мемлекеттік кәсіпорында оқушыларды басқа оқу орнына аудару және бұрынға орнына алу облыс білім сапасы орталық орындаушы ұйымының бекіту тәртібіменжүргізіледі.

37. Оқушылар Мемлекеттік кәсіпорында шыға алады,

1) өз еркімен;

2) денсаулығына байланысты дәрігерлік-кеңес беру комиссиясының аныктама-қорытында тұжырымы негізінде;

3) басқа оқу орнына ауысуына байланысты;

4) себепсіз сабақ босату және үлгермеуге байланысты;

5) берілген Жарғыда,қаралған оқу тәртібін, үші тәртіп ережесін және талабын бұзғаны үшін;

6) Оқуға жасалған келесім шарт талабын бұзғаны үшін;

7) Қазақстан Республикасы заңнамаларында қаралған басқа жағдайларға байланысты.

38. Оқушыға академиялық демалыс беру білім саласындағы орталық орындаушы ұйымның бекіткен тәртібі бойынша жүргізіледі.

39. Мемлекеттік кәсіпорын түлектеріне орта білімнен кейін техникалық және кәсіптік бағдарлама бойынша оқыған, мемлекеттік қорытынды аттестаттауды өткендерге білім деңгейі және біліктілігі көрсетілген мемлекеттік үлгідегі құжаттар беріледі.

 

       8. Мемлекеттік кәсіпорын оқушыларымен және олардың

ата- аналарымен (заңды тұлғалармен)

қарым- қатынас орнату тәртібі.

40. Мемлекеттік кәсіпорынға оқуға түскен тұлғалар білім саласының орталық орындау ұйымы бекіткен үлгілік түрде келісімшарт жасайды.

 

9. Мемлекеттік кәсіпорын қызметкерлерінің

құқығы мен міндеттері

41. Мемлекеттік кәсіпорын педагогикалық қызметіне, кәсіптік немесе  жоғары арнайы педагогикалық білімі бар адамдарға ғана қызмет жасауға рұқсат етіледі.

42. Мемлекеттік кәсіпорындағы педагог қызметкер құқықты:

1) өзінің кәсіптік қызметі үшін педагогикалық қызмет жағдайын камтамасыз ету;

2) ғылым- зерттеу, тәжірибе- эксперемент жұмыстары, педагогикалық практикаға жаңа әдіс және технология енгізу;

3) жекепедагогикалық жұмыс;

4) мемлекеттік жалпы білім  стандарты топттарын сақтау

5) Мемлекеттік кәсіпорын басқару ұйымдарынын ұжымдық жұмысыныңжағдайында педагогикалық үрдіс түрін және ерікті тәсілді таңдау, қатысу;

6) Бес жылда бір рет біліктілікті көтеру;

7)  Біліктілік көтеру мақсатында мезгілінен бұрын аттестататтау;

8) Педагогикалық қызметтін жетістігіне моральдық және материалдық марапаттау (мемлекеттік марапат, құрметті атақ,сыйлық және атаулы шәкірт ақы);

9)  Өзінің кәсібін қорғау;

10) Мемлекеттік кәсіпорын басшыларының бұйрықтары менен талаптарына шағым жасау.

43. Мемлекеттік кәсіпорынның  педагогикалық қызметкерлері міндетті:

1) теориялық және практикалық оқыту білімің және дағдасын  білу;

2) типтік оқу бағдарламасы және типтік оқу жоспары талаптарына сәйкес біліммен қызмет сапасын қамтамасыз ету;

3) оқушыларды жоғары ата-аналарды сыйлау, этномәдениеттілік құндылықты, айналанықорғау ,  жоғары адамгершілік рухта тәрбиелеу;

4) оқушылардың шығармашылық қабілемін, өз бетіншілігін, өмірлік дағдысын  дамыту;

5) өзінің кәсібі шеберлігін, интелектуалды, шығырмашылық деңгейін үнемі жетілдіру;

6)  бес жылда бір рет  аттестаттаудан өту;

7) педагогикалық этиканың нормасын сақтау;

8) Оқушыларды сыйлау және олардың ата-аналарының намысын сыйлау;

 

10. Мемлекеттік кәсіпорын оқушыларының және

олардың ата-аналарының міндеттері және

 құқықтары (заңды тұлғалармен)

44. Мемлекеттік кәсіпорындағы мекемеде білім алушылардың құқығы:

1) типтік оқу бағдарламасы және типтік оқу жоспарына сәйкес сапалы білім алу;

2) Мемлекеттік кәсіпорында педагогикалық кеңестің шешімі бойынша типтік оқу жоспарының  шеңберінде жеке оқу жоспары, қысқартылған білім оқу бағдарламасы негізнде оқыту;

3)  оқу жоспарына сәйкес альтернативті курстар таңдау;

4) Мемлекеттік кәсіпорында белгілген тәртіппен, оқулықпен, оқу-әдістемелік жинақтар және көрнекті құралдар, акпаратты ресурстармен ақысыз пайдалану;

5) кітапхана, мәжіліс, оқу залы, спорттық зал қызметтерін ақысыз пайдалану;

6) өздерінің пікерлерін  дәлелдеу және еркін пайдалану;

7) өз адамгершілігін сыйлау;

8) шығармашылық жұмыс және ғылыми оқудағы жетістіктерді марапаттау.

45. Мемлекеттік кәсіпорынның оқушылары міндеті:

1) типтік оқу бағдарламасы және типтік оқу жоспарының талаптарына сәйкес практикалык дағды, іскерлік, білім беру, берілген жарғыда қаралған басқа  талаптарды орындап, ішкі тәртіп ережесін сақтау;

2) өзің-өзі жетілдіру, дене және рухани тәрбиеге ұмтылып, өз денсаулығына  қамқор болу;

3) Мемлекеттік кәсіпорынның салт дәстүрін және педагог қызметкерлердің сыйлау:

4)  рухани және жалпы адамгерщілік, ұлттық құндылықтырды сыйлау.

5)  мемлекеттік мүлікке адал қарау

46. Берілген Жарғыда қаралған ішкі тәртіп ережесін бұзғаны үшін оқушыларға тәртіптік жаза  қолдану.

47. Ата-аналар немесе басқа да өкілетті адамдар құқықты:

1) ата- аналар комитеті арқылы Мемлекеттік кәсіпорынның  басқару  ұйымдарының жұмысына қатыса алды;

2) Мемлекеттік кәсіпорыннан өз балаларының оқуы, тәртібі туралы ақпарат алады.

48. Мемлекеттік кәсіпорын да оқитын оқушылардың ата- аналары немесе басқа өкілетті адамдар міндеттін:

1)  өмірінің қауіпсіздігіне және денсаулығына,  олардың интеллектуалды және физикалық қабілеттілігін, адамгершілігін дамытуды қамту;

2)  Мемлекеттік кәсіпорынға балаларды тәрбиелеп және оқытуға әсерін  тигізу:

3) Мемлекеттік кәсіпорында оқушылардың  сабаққа қатысуын қамтамасыз ету.

 

11. Төлемдік қызмет көрсету тәртібі.

48. Мемлекеттік кәсіпорын төлемді қызмет көрсетуге құқылы (жұмыс, қызмет көрсету) типтік оқу жоспарлары жоғары талабы бойынша:

1) қосымша білім бағдарламасын жүзеге асыру (жас аспірімдер шығармашылығын жетілдіру, спорт саласында қызығушылық және қызығушылық бейімділік, мәдениет және көркем өнер, мамандардың біліктілігін көтеру);

2) пән бойынша және оқушылармен қосымша сабақ ұйымдастыру (пәндер және циклдік пәндер ) оқу уақытынан өзгеше оқу бағдарламасының жоспары бөлінген;

3) пән бойынша оқушыларға  тереңдетіп оқытуда ұйымдастыру (пәндер және циклдік пәндер);

4) түрлі шараларды өткізу және ұйымдастыру: спорттық жарыстар, семинарлар, жиналыстар, оқушылар арасында конференциялар, пед.қызметкерлер және тұрғындар арасында сонымен қатар оқу- әдістемелік өндеулерді жүзеге асыру;

5)  кәсіптік оқуды ұйымдастыру (кайта дайындау техникалық еңбек қызметін көрсету мамандарының біліктілігін көтеру);

6) өндірісті  оқу – өндірістік шеберхана өнімдерін оқу шаруашылық, оқу – тәжірибелік бөлімдерінде ұйымдастыру.

Ақылы қызметтерді ұсыну Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне, сондай-ақ – Мемлекеттік кәсіпорны бетілген кестесіне сәйкес жүзеге асырылады.

 

12. Халықаралық  ынтымақтастық

49. Мемлекеттік кәсіпорын білім саласы орталық орындаушы ұйымнің келесімі бойынша өзінің жұмыс түрінең сәйкес  шетел білім ұйымдарымен  тура байланыс жасауға құқылы, ғылым және мәдениет, халықаралық ұйымдар және қорлармен, ынтымақтастық туралы екі жақты және көпжақты келісім шарт жасау,оқытуда халықаралық бағдарлама  білім саласында мемлекеттік емес халықаралық ұйымдарда сөйлеу.

Қазақстан Республикасы білім ұйымдарының халықаралық ынтымақтастық тәртібін білім саласы орталық орындаушы, және де Басқару органы  белгілейді.

 

13. Мемлекеттік мекемені басқару.

50. Мемлекеттік кәсіпорыны жалпы  басқару  ұйымы жүргізеді.

51. Жергілікті орындаушы ұйым келесі өкілеттілікке ие:

1) Мемлекеттік кәсіпорынды құруға, қайта құруға және жоюға шешім қабылдайды;

2) Мемлекеттік кәсіпорынның Жарғысын бекітеді, оған өзгеріс және толықтыру енгізу, немесе орындаушы ұйымды  өкілеттеу, жергілікті бюджеттен қаржыландыру, коммуналдық мүлікті басқаруға өкілеттілік жасау;

3) Мемлекеттік кәсіпорынға коммуналдық мүлікті бекіту;

4) Мемлекеттік кәсіпорынның бөлімдерін және өкілеттіліктерін құруға келісім береді;

5) Мемлекеттік кәсіпорынның мүліктерін пайдалануға шешім қабылдайды, оның ішінде кепілдікке, жалға беру, төлеусіз пайдалану және сенімді басқару.

6) Қазақстан Республикасының заңнамасы және  берілген Жарғы көрсетілген басқа өкілеттіліктерді орындайды.

52. Басқару  ұйымы  келесі өкілеттілікті жасай алады:

1) Мемлекеттік  кәсіпорынды басқару сұрақтары бойынша акт өңдеу , оларды жүзеге асыруды қамту.

2). Мемлекеттік  кәсіпорынды белгіленген  тәртіптін құру , қайта құру  және жою, оның  бөлімдерімен өкілеттілігін құру, мемлекеттік  кәсіпорынның жарғысын бекіту, оған өзгерістер және толықтырулар енгізу.

3). Бюджеттен қаржыландыратын мемлекеттік  кәсіпорын мекеменің  міндетті жұмыс көлемін және жұмыстың басым бағытын анықтайды.

4). Мемлекеттік кәсіпорынның даму жоспарын қарайды, келісілеуі, бекітеді, олардың орындауы туралы есептер, осы жоспарлардың орындауын бақылау және сараптама жасайды;

5). Коммуникалдық мүлікті мемлекеттік кәсіпорынға бекітуге ұсыныс жасайды;

6). Жергілікті бюджеттен  қаржыландыратын орындаушы ұйымға ұсыныс жасайды, мемлекеттік  кәсіпорынның мүліктерін облыстық коммуналдық мүлік  иесіне  кепілге  бері, ақысыз пайдалану және сенімді басқару;

7). Мемлекеттік  кәсіпорынның мүліктерін пайдалану  және сақтауды бақылауды  қамтамасыз ету, мүлікті пайдалану;

8). Мемлекеттік кәсіпорынның басшыларымен еңбек Қазақстан Республикасы еңбек заңдылығына  сәйкес еңбек келісім шартын  жасау;

9). Мемлекеттік кәсіпорынның басшысының ұсынуымен қызметке белгілейді және орынбасар қызметтен босатылады (орынбасарларын) басшыларды;

10). Қазақстан Республикасы заңнамасы және берілген жарғыда көрсетілген басқа да өкілеттілікті  орындайды.

53. Мемлекеттік  кәсіпорын басшысы заңды тұлға ретінде директор болады, оны басқару ұйымы белгілейді  және босатады.

54. Басшыны тағайындау, оны аттестаттаудан өткізу, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жағдайды қоспағанда, Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.

55. Тиісті саланың уәкілетті органы (жергілікті атќарушы орган) Кәсіпорынның басшысымен еңбек қатынастарын Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес еңбек шартын жасасу арқылы ресімдейді.
Еңбек шартында Қазақстан Республикасының Еңбек кодексімен белгіленген жағдайлардан басқа, бюджетке таза табыстың белгіленген бөлігі уақытылы аударылмағаны үшін Кәсіпорын басшысының жауапкершілігі айқындалады.

56. Кәсіпорынның басшысы Кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметіне және мүлкінің сақталуына дербес жауапты болады.

57. Кәсіпорынның басшысы Кәсіпорында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-әрекетті ұйымдастыруға дербес жауапты болады.

58. Мемлекеттік  кәсіпорынның басшысы  жауапты:

1) мемлекеттік  кәсіпорында жемқорлыққа қарсы жұмыс жүргізу;

2) мемлекеттік  кәсіпорыда қызметкерлердің  оқитындардың, құқығы және еркіндігінің бұзылуы;

3) оның құзырына  енетін  функциялардың орындалмауы;

4) типтік  оқу жоспары және типтік  оқу  бағдарламасының талаптарының бұзылуы;

5) Мемлекеттік  кәсіпорындағы қызметкерлердің және  оқушылардың оқу  және тәрбие  үрдісі  кезінде  өмірі және денсаулығы;

6) қаржылық – шаруашылық жұмыс , оның ішінде материалдық және ақшалай  қаражатты мақсатты пайдалану, мүліктің сақталуы;

7) Қазақстан Республика заңдылықтарындағы еңбек шартын бұзылуы;

59. Мемлекеттік  кәсіпорын басшысы  мекемеде жұмысы сұрақтарын өз құзырына белгіленген  өзі шешеді, берілген жарғы және Қазақстан Республикасы заңдылықтарында анықталған .

60. Мемлекеттік  кәсіпорынның басшысы өкілеттілігінде:

1) мемлекеттік  кәсіпорынның атынан барлық ұйымдарда сенімхатсыз әрекет ету;

2) Қазақстан Республикасы заңдылығы белгіленген шектеулі жағдайда мемлекеттік  кәсіпорынның мүлкімен билік ету;

3) Келісім шарт  және басқа да келісім жасау;

4) сенімхат беру;

5) банкте есеп ашу;

6) мемлекеттік  кәсіпорында барлық қызметкерлер міндетті түрде орындау үшін, нұсқаулар мен бұйрықтар береді;

7) Қазақстан Республикасы еңбек заңдылықтарына сәйкес жұмысқа қабылдау және мемлекеттік  кәсіпорын қызметкерлері мен келісім шартты бұзу, мадақтау шаралары және жазаға бұйыру  және басқа Қазақстан Республикасы  заңдылығына  және жарғыу қарастырылмаған.

8)мемлекеттік  кәсіпорын қызметкерлерін басшылық және орынбасарлары лауазымы  қызметіне қою және босату бойынша басқару ұйымына ұсыныс  жасау.

9) мемлекеттік кәсіпорынның басқару қызметкерлерін және орынбасарларын өзінің құзырын қарай белгілейді.

10) еңбекақы түрін, штат кестесін, лауазымы еңбекақы өлшемін , сыйақы жүйесін және  басқа белгіленген еңбекақы қоры мөлшерінде мемлекеттік кәсіпорын қызметкерлерін марапаттау.

11) басқару ұйымның келісімі бойынша мемлекеттік  кәсіпорын филиалдар директорларын белгілейді және қызметінен босатады.

12) Мемлекеттік кәсіпорын филиалының ережісін бекітеді.

13) Қазақстан Республикасы заңдылықтарында қаралған басқа  да міндеттерді орындайды;

14) Мемлекеттік  кәсіпорын іс- сапар, сынақтан өту, Қазақстандық және шетел оқу орталықтарында және басқа қызметкерлердің біліктілігін көтеру түрлерінің тәртібі жоспарларын бекітеді.

61. Мемлекеттік  кәсіпорында  алқалық басқару ұйымын құра алады: қамқорлық, педагогикалық, әдістемелік кеңес және басқа да формалар. Мемлекеттік кәсіпорынның алқалық ұйым жұмысы және қалыптастыру тәртібі,  білім саласы орталық орындаушы ұйым бекіткен типтік ереже жұмысымен анықталадыжәне олардың арасындағы өкілеттілікке шек қойылады.

62. Мемлекеттік кәсіпорын және коммуналдық мұлікті басқару уәкілетті орган арасындағы (жергілікті атқару органымен) қатынасы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес реттеледі.

63. Мемлекеттік кәсіпорын жәнетиісті саланың уәкілетті органдар арасындағы (жергілікті атқару органымен) қатынасы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес реттеледі.

 

14. Мемлекеттік  кәсіпорынның мүлкі.

64. Мемлекеттік кәсіпорын балансымүлкінде көрсетілген активтер жасалады.

65. Мемлекеттік  кәсіпорын мүлкі бөлінбейді жәнемемлекеттік  кәсіпорын қызметкерлері арасындаүлестірілмейді.

66. Мемлекеттік  кәсіпорын мүлкі мына есептен қалыптасады;

1) жергілікті орындаушы ұйымымен мүлік берілген;

2) өз еңбегіңнің нәтижесінде  алынған мүлік  (қаржы үлесін қосып есептегенде);

3) Қазақстан Республикасы заңдылығымен басқа да кірістергетиым салынбаған.

67. Қамтамасыз ету және жедел басқару құқығын жүзеге асыру, Қазақстан Республикасының азаматтық кодексінде қарастырылған, өзіндік құқықты және басқада құқықтарды тоқтатуды қамтамасыз ету үшін, егер қазіргі жарғыда қарастырылмаған немесе табиғи берілген құқық әсер етпейді.

68. Мемлекеттік  кәсіпорынның  мүліктерін пайдаланғаннан кейін тікелей басқарушылықтан түскен өнім сонымен бірге мемлекеттік мүлкі келісім шарт немесе басқа негізде мемлекеттік кәсіпорын басқарушылығына түскен , Қазақстан Республикасының белгіленген тәртібімен  жеке меншік алу үшін.

69. Тікелей мүлікті басқару құқығы, басқару Ұйымының шешімімен мемлекеттәк кәсіпорынға бекіту, егер Қазақстан Республикасымен  заңдылығымен белгіленбесе онда Мемлекеттік кәсіпорынға мүлікті бекітуге қиындықтар туады.

70. Мемлекеттік кәсіпорынның негізгі  мүліктеріне жататын заттарды оның негізгі қаражатына  мүлікті  сатып алуға, ауыстыруға,сыйлауға құқылы емес.

71. Мемлекеттік мүлікті  пайдалануға тәртіп бойынша тиым салынады. Қазақстан Республикасы азаматтық кодексы 24- ші бабында мүлікті иелену үшін , сонымен бірге берілген Жарғының 67-ші бөлімінде қарастырылған.

72. Жергілікті орындаушы ұйым   басқару Ұйымымен бірге Мемлекеттік  кәсіпорынға бекітілген мүліктерді қайтарып алуға немесе басқа заңды тұлғалармен ашылған кәсіпорындарға бөлуге құқылы, егер ол Қазақстан Республикасы заныңда белгіленген болса.

73. Мемлекеттік кәсіпорын өзіне бекітілген мүлікті түрлі тәсілдермен өзіне алуға құқықты, беру не болмаса шығынды жабу, тек қана жергілікті орындалатын ұйымның жазбаша келісімі бойынша Жарғының 65-ші бөлімінде қаралған жағдайға байланысты.

74. Мемлекеттік кәсіпорын өз бетінше  өзіне тиесілі негізгі қозғалысты мүлікпен, тез басқару құқығына бекітілген.

75.  Кәсіпорынның жүргізуінде тек оның жарғылық мақсаттарымен көзделген қызметін қамтамасыз ету үшін оған қажетті, не осы қызметтің өнімі болып табылатын мүлкі болуы мүмкін.

 

15. Мемлекеттік  кәсіпорынның қаржылық қызметі

76. Мемлекеттік кәсіпорын Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзінің даму жоспары бойынша бюджеттік қаражаттан және өз кірісі есебінде қаржыланады.

Мемлекеттік кәсіпорын жоспарын өңдеу тәртібін жүзеге асыру Қазақстан Республикасы бюджет заңымен анықталады.

77. Мемлекеттік  кәсіпорын өзінің шығарған өнімін өз бетінше жүзеге асырады.

78. Мемлекеттік  кәсіпорынның кіргізген кірісі Қазақстан Республикасы заңында тиым салынған,  Жарғыда қаралмаған бюджет қаржысына алынған  өткізуге арналған тауарға жоғары баға қою Казақстан Республикасында заңыңда анықталғандай бюджетке қайтарып алынады.

 

16. Мемлекеттік  кәсіпорынның Жарғы капиталы

79. Мемлекеттік кәсіпорынЖарғы капиталы мүліктен құралады, Жарғы қызметінің орындалуы үшін жергілікті орындаушы ұйымынан алынады.

 

17. Мемлекеттік  кәсіпорынның есебі және есеп беруі

80. Мемлекеттік кәсіпорын бухгалтерлік есебі және қаржылық есеп беру Қазақстан Республикасының заңына және есеп саясатына сәйкес орындалады. Мемлекеттік кәсіпорын басшысы басқару Ұйымымен келісілген ұлттық стандарт қаржылық есеп береді.

81. Мемлекеттік  кәсіпорын жылдық қаржылық есеп беруіне енеді: бухгалтерлік баланс, кіріс және шығыс есебі, ақшалай қаражаттың қозғалысы, капиталдағы өзгеріске есеп беру, түсініктеме хат.

 

18. Мемлекеттік кәсіпорын жауапкершілігі

82. Мемлекеттік кәсіпорын өзінің міндеттілігін жауапты және өзің билігіндегі ақшаға жауапты Мемлекетті  кәсіпорынды қаржыландыру жергілікті орындаушы ұйым міндетінде.

 

19. Еңбек ұжымдарымен қарым-қатынас

83. Мемлекеттік  кәсіпорын әкімшілігі және еңбек ұжымдары арасындағы қарым-қатынасты Қазақстан Республикасы еңбек заңдылығына сәйкес болу керек және ұжым келісімшарт анықтайды.

84. Мемлекеттік  кәсіпорын жұмыс кестесі ішкі тәртіп ережесіне байланысты жасалады, ол Қазақстан Республикасы заңдылығы нормасына қайшы келмеу керек.

 

20Мемлекеттік  кәсіпорынның еңбекақы төлеуі

85. Мемлекеттік  кәсіпорынның еңбек ақы төлеу қоры көлемін жыл сайын басқару ұйымы белгілейді.

86. Мемлекеттік  кәсіпорын өзі  енбек ақы түрін, штат кестесін, лауазымды еңбек ақы, марапаттау жүйесі және басқа марапаттауларды , енбеқ ақы қорын белгілейді.

 

21. Мемлекеттік  кәсіпорынның қайта құруы және жоюы

87. Мемлекеттік  кәсіпорынды қайта құру және жою жергілікті орындаушы ұйым шешімімен жүргізіледі.

Мемлекеттік  кәсіпорын жойылуы Қазақстан Республикасы азаматтық заңдылығымен, сонымен бірге басқа негіздемемен жойылуы мүмкін.

88. Мемлекеттік  кәсіпорынды қайта құру және жоюды басқару ұйымы жүргізеді.

89. Мемлекеттік кәсіпорынның жойылған мүлкі кредиторлардың қанағаттануынан кейін , жергілікті  ұйымдарға бөлініп береді.

Мемлекеттік  кәсіпорында жойылған ақша, мемлекеттік кәсіпорын мүлкін жүзеге асырудан алынған қаражат, кредиторлардың қанағаттануынан кейін бюджетке аударылады.

 

22. Жарғыға толықтыру және  өзгерістер еңгізу

90. Мемлекеттік  кәсіпорын Жарғысына жергілікті орындаушы ұйым немесе жергілікті қаржыландыратын орындаушы ұйым, облыстық коммуналдық мүлікті иеленетін ұйымдар өзгеріс енгізе алады.